Van oorsprong was Carien van Boxtel beroepsmatig advocate, maar haar liefde voor planten en bloemrijke landschappen bleef aan haar trekken. Ze maakte dus een carrièreswitch: de toga ging uit en de tuinbroek ging aan, allereerst via een opleiding aan de Hogeschool Van Hall / Larenstein. Daar kon zij zich breder ontwikkelen en naast de schaal van de tuin ook ervaring opdoen met grotere openbare ruimten en kunstvormen.
Haar voorkeur gaat uit naar het ontwerpen van privétuinen, vanwege de ontwerpvrijheid die ze daar heeft. Maar ook gaat ze de uitdaging niet uit de weg van grotere landschappelijke ontwerpen, met een ambitie om te komen tot 'natuurlijk ontworpen plekken die vanzelfsprekend lijken'. In de tuinwereld is zij vooral bekend door de showtuin van Schellevis Beton, die ze enkele jaren terug mocht ontwerpen voor de Chelsea Flower Show. Inmiddels is zij ook al 10 jaar beplantingsspecialist van bloembollenbedrijf Koninklijke JUB Holland en al 15 jaar adviseur van Sarah Raven in het Verenigd Koninkrijk. Daarnaast volgen velen ook haar activiteiten in het Bloemenkabinet in Gelderland, waar zij op kleine schaal bijzondere seizoensbloemen kweekt voor o.a. boeketten. Kortom, een vrouw met een brede interesse en kennis.
© Perennial Power
De 11 favoriete vaste planten van Carien
1. Euphorbia characias subs. wulfenii
"Mijn absolute nummer 1 plant. Langs de voorgevel van het dijkhuis waar ik vroeger woonde, lag een rand zwerfkeien waartussen ik deze wintergroene reuzen plantte. Nu staan ze ook weer tegen de gevel van mijn atelier in Zaltbommel tussen de klinkers. In de jaren '90 zag ik ze vooral in Engeland. Ik herinner me mijn eerste bezoek aan de tuin 'Perch Hill' van Sarah Raven, met wie ik inmiddels al bijna 20 jaar bevriend ben en samenwerk. Zij was dol op de kleur 'acid green' (wij noemden deze groengele kleur ook wel 'chartreuse'). In Nederland waren deze Euphorbia's toen nog niet makkelijk verkrijgbaar en zeker nog niet zo populair als nu. Ik raakte ze in de loop der jaren meerdere malen door strenge vorst kwijt, maar gelukkig zaait de plant zich makkelijk uit. Voor dramatische kleureffecten in de vroege tulpentijd!"
2. Pulmonaria 'Blue Ensign'
"Het aanbod en vooral de introducties van kweker Coen Jansen zijn voor mij al een inspiratiebron sinds de vroege jaren '90. Destijds gaf Coen nog stek-workshops voor tuiniers en ik herinner me dat deze geweldige, diepblauwe Pulmonaria net door Coen geïntroduceerd was. Longkruid heeft voor mij een emotionele waarde. Mijn moeder stierf ooit aan een longziekte en was dol op de diepblauwe bloemen. Longkruid ('pulmo' is Latijn voor long) werd in de kruidengeneeskunde gebruikt in medicatie tegen longaandoeningen. Los daarvan, werkelijk alles is mooi aan de plant: blad, bloem, habitus. En hij fungeert in de lente als een schitterende stinzenplant tussen vroegbloeiende bloembolletjes - zoals de eveneens diepblauwe Scilla siberica - voor dat ene plekje in de halfschaduw en onder kleine bomen."
3. Cephalaria gigantea
"Mijn eerste eigen tuin werd vooral gevuld met het aanbod van vaste plantenkwekerij 'De Vijfhoeven' in Vlijmen. In minder dan 20 autominuten waande ik me in de fijnste planten-snoepwinkel ooit, gewoon midden in het dorp. Jan van Kuijk, die onlangs is overleden, was een echte liefhebber en fantastische vakman. Zijn naam mag vaker worden genoemd! Ik koester zijn oude catalogi, zijn kennis en de mooie herinneringen aan vele bezoeken aan zijn prachtige kwekerij en plukveld. De enorme zachtgeel bloeiende Cephalaria's die nu in mijn tuin staan te stralen, zijn allemaal nakomelingen uit Vlijmen. Als je er te veel van hebt, is dat geen probleem. Gewoon oppotten en cadeau doen. Of knip ze af en zet ze in een vaas!"
4. Millium effusum 'Aureum'
"Meer dan 30 jaar geleden bezocht ik de tuin van Romke van de Kaa, toen nog in Dieren. Van die tuin herinner ik me vooral zijn sprookjesachtige voorjaarslaantje van krentenboompjes, met een vloer van varentjes, Helleborus en dit prachtige, geelgroene grasje. Later begreep ik dat Romke als tuinman in Great Dixter had gewerkt en beïnvloed was door Christopher Lloyd, de ontwerper en eigenaar van Great Dixter. Ik was compleet verkocht toen ik de Millium effusum 'Aureum' leerde kennen, hoewel we toen nog helemaal niet zo zeer gewend waren aan grassen in de vaste plantenborders. Nog steeds is dit grasje een favoriet van mij voor in de (half-)schaduw en bovendien een belangrijke accentplant, die licht brengt in bijvoorbeeld mijn ontwerp voor Rijnbeek Perennials en JUB Holland 'Bulbmania', een 'weide' van vaste planten en bollen' die dit jaar is aangeplant in Keukenhof."
5. Helleborus
"Welke? Allemaal! Ooit trokken alle tuinliefhebbers massaal naar de Hessenhof in Ede waar toen de beroemde Helleborus-dagen werden gehouden, een soort 'Dolle Dwaze Dagen' voor plantenliefhebbers. We geloofden onze ogen niet: in de grauwe, grijze februarimaand zagen we vele bloemen van vooral Helleborus orientalis. Die waren er toen al in de meest onwaarschijnlijke kleuren en vormen: dubbel, anemoonbloemig, groot, klein en van geelgroen tot diepzwart. Later werden ook gele en zelfs abrikooskleurige zaailingen geïntroduceerd. Er werd tijdens die dagen bijna gevochten om de meest zwarte, de grijze of die met het mooie stippeltje of picotee-randje. Nog steeds ben ik verliefd op Helleborus en gelukkig ook vele van mijn opdrachtgevers. Kijk ook uit naar de serie Helleborus-hybriden die door Rodney Davey werd ontwikkeld en die namen dragen van beroemde Engelse tuindames, zoals "Anna's Red" (Anna Pavord) en "Penny's Pink" (Penelope Hobhouse). De allerbeste buurplant van een flinke pol sneeuwklokjes, zoals Galanthus x 'Sam Arnott'. En het gemarmerde blad blijft het hele verdere tuinseizoen aantrekkelijk!"
6. Geum 'Totally Tangerine'
"Ik ben een kleur-gedreven ontwerper. En laat ik maar eerlijk zijn: ik houd gewoon héél veel van bloemen. Ingetogenheid en afwezigheid van kleur vind ik prima in de winter, maar in het voorjaar, de zomer en het najaar laaf ik mij aan het enorme palet aan kleuren. Naast vaste planten vind ik dat vooral ook bij tulpen en later de rozen en de dahlia. Door mijn projecten op de Chelsea Flower Show heb ik veel onderzoek gedaan naar planten die precies in die periode (derde week van mei) bloeien. Een belangrijk overgangsmoment in de tuin, omdat de meeste voorjaarsbollen en voorjaarsbloeiende vaste planten dan net zijn uitgebloeid. Geum 'Totally Tangerine' is sinds de introductie in 2010 een succesnummer op Chelsea en overal waar ze wordt aangeplant! Bloeit lang (na afknippen zelfs tot oktober) en rijk en heeft die zachte oranje kleur die mooi is met bijna àlles: met roodbladige planten, met blauw, paars, rood en wit. En bovendien is het een geweldige snijbloem met zijn 45 cm. Probeer hem ook eens als fantastische begeleider van paarse en witte hoge Alliums."
7. Salvia uliginosa
"Nog een plant die ik voor het eerst zag bij Jan van Kuijk. Een ongelofelijke ervaring: zo luchtig, elegant en vooral zo laatbloeiend! Nog steeds raak ik betoverd door de sierlijke schoonheid van deze kortlevende vaste plant. Een hommage aan Jan, maar zeker ook aan ontwerper en schilder Ton ter Linden, de meester van de transparantie, uitvinder van 'vitrageplanten' of 'ephemeral plants' zoals de Engelsen dit zo mooi noemen. Een najaarsbloeier die mooi combineert met herfstasters en siergrassen."
8. Persicaria amplexicaulis 'Rosea'
"In de tuin van mijn vader in Krommenie en die van mijn grootouders in Jisp stonden vrijwel uitsluitend planten uit de catalogus van Kwekerij Moerheim, die in 1888 werd opgericht door de vader van Mien Ruys. De invloed van die kwekerij (en natuurlijk ook van Mien zelf) kan niet worden onderschat. Oersterke planten zoals Helianthus, Rudbeckia, Astilbe en Persicaria (toen nog Polygonum, tegenwoordig officieel Bistorta) zijn de planten uit mijn jeugd. Ik houd van alle Persicaria, omdat ze niet alleen mooi en luchtig zijn en heel lang bloeien, maar vooral omdat ze zo makkelijk zijn en zelfs op heel moeilijke standplaatsen gedijen, zoals aan de voet van een dikke boom. Maar voor de goede oude 'Rosea' (geïntroduceerd in 1826 in de UK) heb ik nog steeds een zwak. Misschien omdat mijn grootvader hem ook al had…"
9. Brunnera 'Silver Heart'
"Planten roepen vaak dierbare herinneringen bij mij op, aan plantenvrienden of bijzondere plekken die ik heb bezocht. Met de inmiddels overleden kweker en plantenvriend Wim Willemsen heb ik in het verleden verschillende tuinreizen gemaakt. Hij introduceerde destijds de zilverbladige Brunnera macrophylla 'Silver Heart'. Ik houd van bladplanten, vooral in de schaduw, waar we het oplichtende effect hard nodig hebben. De Brunnera (Kaukasische vergeet-mij-niet) is voor mij de ultieme bladplant voor de schaduw. Maar ook in de zon voelt deze zilverbladige Brunnera zich thuis en de helderblauwe bloei in het vroeger voorjaar is prachtig met b.v. lage Narcissen. Hoort dus in elke tuin!"
10. Polystichum setiferum 'Herrenhausen'
"Als rechtenstudent in Amsterdam woonde ik aan de Amstel op de benedenverdieping van de ontwerpstudio van Mien Ruys. De tuindeuren van mijn studentenkamer gaven toegang tot een sprookjesachtige schaduwtuin met een krentenboompje als centrale blikvanger. Ik weet nog dat ik betoverd raakte door de onderbeplanting, waar wintergroene varens, bolletjes en maagdenpalm een eenvoudig groen tapijt vormden. Nog steeds ben ik dol op Victoriaanse varens, die gelukkig weer helemaal terug zijn. De Polystichums in mijn eigen tuin kocht ik ooit bij varenkweker Wouter van Driel, op de beroemde plantenbeurs in Bingerden die ik elk jaar heb bezocht (en die door mij zeer wordt gemist). Zijn varens zijn nog fijner en kantachtiger dan de 'Herrenhausen'. Helaas weet ik de naam van deze cultivar niet, dus wie het wel weet: ik hoor het graag!"
11. Baptisia 'Twilight Prairie Blues'
"Toen ik vorig jaar op de nieuwe proefvelden van RHS Wisley Gardens liep, kon ik een bezoek aan de Baptistia's niet overslaan. Bovendien wilde kweker Arno Rijnbeek uit Boskoop, die de planten voor de test had aangeleverd, een paar foto's van de jonge aanplant. Piet Oudolf maakte het prairie-sortiment populair in de jaren' 80 en '90, maar ikzelf sloeg Baptisia in beplantingsplannen vaak over: opdrachtgevers hebben vaak geen geduld met traag groeiende planten en het duurt bij deze soort wel even, voordat je wat hebt staan. Mijn eigen stadstuin ligt vooral in de schaduw, dus daar gedijt deze zonaanbidder niet. Maar sinds ik duurzame snijbloemen kweek in mijn Bloemenkabinet in Hurwenen ben ik los gegaan! Ik heb nu mijn eigen 'testveldje' met (forse) struikachtige Baptisia-soorten van Arno en zijn vrouw Olga. Ik heb ze in het roze, aubergine, wit, geel en natuurlijk ook blauw en mauve. Maar ondanks alle nieuwe spectaculaire introducties blijft 'Twilight Prairie Blues' mijn absolute favoriet. De bonus: het grijze blad blijft ook na de bloei heel lang mooi en is perfect in mijn boeketten."
Tip van Carien: kleuren combineren lijkt op schilderen
"Wil je écht meer weten over het toepassen en combineren van kleuren in je tuin, dan raad ik je aan om - net zoals ik ooit deed – eens een schilder- of tekencursus te volgen. Je krijgt dan veel meer inzicht in de kleurenleer, je ontwikkelt gevoel voor kleur en krijgt inzicht in wat er wel of juist niet bij elkaar past. Of anders bezoek je musea met schilderkunst en kijk je, hoe kunstenaars kleuren gebruiken. Zo liet de grote Gertrude Jekyll zich inspireren door de schilder William Turner. Het is niet voor niets, dat kunstschilders soms ook fantastische tuiniers zijn: denk aan Ton ter Linden of Claude Monet. Zo ontstaat als vanzelf jouw eigen kleurpalet. Omdat planten levend materiaal zijn en dus steeds van gedaante en kleur veranderen, is het combineren van planten altijd weer een hele inspirerende uitdaging! En hoe grappig: als je alles goed hebt gepland, dan ontstaan b.v. door uitzaaien na enige tijd vaak spontaan de leukste combinaties!"
"Wat ook helpt: maak veel foto's, zodat je ziet en terug kunt kijken, hoe je tuin en de individuele planten zich ontwikkelen. Bezoek veel specialiteiten-kwekers en open tuinen op verschillende momenten van het jaar en kijk dan ook goed naar kleurgebruik. En vooral: maak aantekeningen of een goede foto als je een mooie combinatie ziet."
Voor meer informatie:
Perennial Power
www.perennialpower.nl
