Tholen - Er is de laatste tijd met enige regelmaat verontrustend nieuws uit Afrika. Afgelopen zomer maakte Zembla een spraakmakende documentaire over FairTrade en Sher Ethiopia. In Ethiopië werden Esmeralda Farms en een aantal andere bedrijven om niet helemaal duidelijke redenen belaagd. Enkele weken geleden kwam Royal van Zanten in het nieuws met incidenten in Oeganda en vorige week nog berichtten Keniaanse kranten over boze werknemers van de Keniaanse kwekerijen Flamingo Holdings Flower Farm en Aquilla Flower Farm, die zich in een petitie richtten tot de regering.

Wat moet je hier nu van maken? Ligt het aan de media, dat ‘Afrika’ onder een vergrootglas ligt? Is het toeval, dat voornoemde gebeurtenissen – in verschillende landen en op meer dan een handvol factoren niet met elkaar te vergelijken – elkaar in kort bestek opvolgen? Of is er toch wel iets aan de hand?

Bewustwording
Een vraag als deze nodigt misschien uit tot koffiedik kijken, maar toch kan Caroline Wildeman er, desgevraagd en voorzichtig, wel iets over zeggen. “Allicht heeft het te maken met bewustwording. De consument begint te ontdekken dat bloemen, waarvan hij altijd dacht dat het echte Nederlandse producten zijn, helemaal niet per se bij ons vandaan komen, maar daarentegen vaak uit Afrika of uit Zuid-Amerika. Tegelijkertijd krijgt hij steeds meer oog voor duurzaamheid. Niet alleen waar, maar ook hoe wordt iets geproduceerd, met welke middelen en onder welke omstandigheden. Men vindt dat in toenemende mate belangrijk. Een van de manieren waarop je dat ziet is, bijvoorbeeld, in een kritische houding ten aanzien van keurmerken. Waar staan die voor, maken ze wel waar wat ze beloven en zijn er misschien niet wat veel? Dat soort vragen leven vandaag de dag meer dan voorheen en resulteren in media aandacht.”
 
Caroline is campagnecoördinator bij Hivos, een NGO die aandacht vraagt voor arbeidsomstandigheden in landen waar werknemers minder beschermd zijn en die aan dat bewustzijn een steentje heeft bijgedragen. Zo pakte de Volkskrant onlangs uit met een artikel over ‘eerlijke bloemen’ na het zien van een onlangs door de organisatie gelanceerd, leuk filmpje (hieronder) dat 'eerlijke bloemen' promoot: “Dergelijke campagnes dragen bij aan dat bewustzijn, merken wij. De laatste jaren, wanneer er ‘iets’ met bloemen is, zoals met een Valentijn of Moederdag, worden wij gebeld met vragen”.



Gevoelige materie
Dat er sprake is van een zeker vergrootglas (zo dat al het geval is), zou tevens verklaard kunnen worden uit het feit dat ondernemen in een land, waarin arbeid minder beschermd is en waar soms zelfs nog geen minimumloon is afgesproken, gevoelige materie is. Qua bloemen, een industrie waarin Nederland wereldwijd een grote rol speelt, geldt dat in dit geval des te meer. “Dan moet je er dus ook voor zorgen dat er geen misstanden zijn”, aldus Caroline. “In de meeste Afrikaanse landen is er vanuit de overheid veel minder controle. Dan hebben bedrijven een grotere verantwoordelijkheid en dat kan goed gaan, maar ook niet goed gaan."

Niemand gebaat bij negatief imago
"Het is goed om te onthouden dat de mensen die in Afrika in de bloemensector werken niet gebaat zijn bij een negatief imago van de sector, want dat is toch hun werk", besluit Caroline. "Onenigheid of andere heibel wordt dan ook zelden door toedoen van werknemers de wereld in geholpen. En wij van onze kant zeggen ook: consument, blijf vooral die bloemen kopen. De situatie op het gebied van arbeidsomstandigheden en civil society – de mate waarin NGO’s en vakbonden actief zijn en rechten verdedigd worden – verschillen enorm per land en per gebied, en daarmee ook de uitdagingen die er zijn. Aandacht voor en verbetering van arbeidsomstandigheden is belangrijk. Wel moeten we ervoor waken dat de hele sector in een kwaad daglicht wordt gezet. Dat zou simpelweg onterecht zijn.”


Voor meer informatie kan men contact opnemen met Caroline Wildeman, Programme Manager bij Hivos. T: + 31(0)70 376 55 00 of via de mail. Zie ook www.hivos.org.