Voor veel glastuinbouwbedrijven is energie een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Verwarming, belichting, ventilatie, pompen en klimaatinstallaties draaien dagelijks om het juiste teeltklimaat te creëren. Zolang alles goed functioneert, lijkt energie vooral een noodzakelijke kostenpost. Pas wanneer energiekosten stijgen, de netcapaciteit beperkt blijkt of installaties meer verbruiken dan verwacht, komt de vraag op tafel waar het precies misgaat.
In de praktijk zit het probleem niet altijd alleen in een hoog energieverbruik. Veel vaker ontbreekt het aan goed inzicht in wanneer energie wordt gebruikt, welke installaties pieken veroorzaken en waar onnodig verbruik ontstaat. Er zijn meestal wel facturen, meterstanden en totaaloverzichten beschikbaar, maar die laten lang niet altijd zien wat er in de kas daadwerkelijk gebeurt.
Wie alleen achteraf naar verbruik kijkt, ziet vooral wat er is gebeurd, maar niet waardoor het is ontstaan. Dan blijft energiebeheer al snel reactief.
Tom van Houte van Energy Department betoogt hieronder waar het misgaat. Energy Department helpt organisaties bij het terugdringen van energieverbruik en energiekosten. Vanuit die praktijkervaring ziet het adviesbureau uit Amstelveen vaak hetzelfde patroon terug: de grootste winst begint zelden bij één losse maatregel, maar bijna altijd bij beter inzicht. Wie geen zicht heeft op zijn energieverbruik, stuurt op aannames. En wie stuurt op aannames, laat kansen liggen.
© Thijmen Tiersma | BPnieuws.nl
De eerste winst zit vaak niet in grote investeringen
Slimmer omgaan met energie begint niet altijd bij grote verduurzamingsprojecten. Investeringen in LED-belichting, scherminstallaties, warmtepompen of warmteopslag kunnen waardevol zijn, maar de eerste winst zit vaak dichter bij de dagelijkse praktijk.
Veel energieverlies ontstaat doordat processen niet optimaal op elkaar zijn afgestemd. Belichting, verwarming en ventilatie kunnen elkaar onbedoeld versterken in het energieverbruik. Ook kunnen instellingen verouderd zijn of installaties langer draaien dan nodig.
Zonder goed inzicht blijven dat vermoedens. Met de juiste energiedata worden het concrete aanknopingspunten. Dan wordt zichtbaar op welke momenten het verbruik afwijkt, welke installaties daarvoor verantwoordelijk zijn en waar bijsturing mogelijk is.
© Thijmen Tiersma | BPnieuws.nl
Piekbelasting wordt een groter aandachtspunt
Binnen de glastuinbouw is piekbelasting een belangrijk onderwerp. Op bepaalde momenten vragen belichting, verwarming, koeling, pompen en andere installaties tegelijk veel vermogen. Dat kan zorgen voor hogere kosten en extra druk op de aansluiting.
Die pieken zijn niet altijd volledig te voorkomen, maar vaak wel beter te beheersen. Door processen slimmer te plannen, installaties gefaseerd aan te sturen of energie-intensieve momenten beter te spreiden, kan de druk op het energieprofiel worden verlaagd.
Door netcongestie wordt dit steeds urgenter. Voor bedrijven die willen uitbreiden, elektrificeren of investeren in duurzame installaties, kan een beperkte aansluiting een serieuze rem vormen. Dan wordt het belangrijk om te weten hoeveel ruimte er binnen de bestaande aansluiting nog is.
Klimaatbeheersing vraagt om balans
Een kas vraagt om een nauwkeurige balans. Temperatuur, luchtvochtigheid, licht en CO₂ hebben direct invloed op de kwaliteit en groei van het gewas. Energiebesparing mag daarom niet simpelweg betekenen dat installaties minder worden gebruikt. Het gaat erom dat energie slimmer wordt ingezet op momenten waarop het daadwerkelijk waarde toevoegt aan het teeltproces.
Daar ligt ook meteen de complexiteit. Een kleine wijziging in temperatuurinstelling, schermgebruik of ventilatiemoment kan invloed hebben op zowel het energieverbruik als het gewas. Daarom vraagt energiebesparing in kassen om inzicht in de samenhang tussen energie, teelt en bedrijfsvoering.
Energiedata speelt ook een rol bij verplichtingen
Naast kosten en netcapaciteit speelt wet- en regelgeving een steeds grotere rol. Voor veel bedrijven wordt verwacht dat zij actief kijken naar energiebesparende maatregelen. In de praktijk betekent dit dat ondernemers niet alleen moeten weten hoeveel energie zij verbruiken, maar ook moeten kunnen onderbouwen welke maatregelen relevant en haalbaar zijn.
Dat maakt energiedata belangrijker. Het helpt niet alleen om besparingskansen te vinden, maar ook om keuzes beter te onderbouwen. Welke maatregelen leveren daadwerkelijk iets op? Waar zitten de grootste afwijkingen? En welke investering heeft prioriteit?
© Thijmen Tiersma | BPnieuws.nl
De echte waarde zit in handelingsperspectief
De waarde van slimmer energiegebruik zit uiteindelijk niet in meer data of meer rapportages. De waarde zit in handelingsperspectief. Waar ontstaan pieken? Welke installaties draaien op ongunstige momenten? Waar gaat warmte verloren? Welke processen kunnen slimmer worden afgestemd? En welke maatregelen hebben op korte termijn het meeste effect?
Voor glastuinbouwbedrijven raakt energie daarmee aan veel meer dan alleen de maandelijkse kosten. Het heeft invloed op productie, investeringsruimte, verduurzaming, netcapaciteit en toekomstbestendigheid.
Voor meer informatie:
Energy Department BV
Stroombaan 6-8
1181 VX Amstelveen
[email protected]
www.edepartment.nl
