Tijdens de AIPH Horticultural Industry Conference in Sydney, Australië, stond waterschaarste centraal in een paneldiscussie over de vraag hoe de tuinbouwsector kan inspelen op toenemende waterdruk. Vertegenwoordigers uit productie, onderzoek en technologie bespraken zowel de urgentie van het probleem als praktische oplossingsrichtingen voor telers.
De sessie werd geleid door Chris Philpott van The Water Conservancy, met bijdragen van Andy Cameron van Greenlife Industry NSW & ACT en Eduardo Barbosa van Hort Innovation.
© Ludovic Vilbert, Inwardout Studio
Klimaatdruk verandert watergebruik
Andy Cameron wees op de meetbare impact van klimaatverandering op de beschikbaarheid van water. In Australië is de gemiddelde temperatuur met circa 1 tot 1,5°C gestegen, wat leidt tot hogere verdamping en extra druk op waterbronnen. Tegelijkertijd veranderen neerslagpatronen. "Neerslag is niet langer stabiel en voorspelbaar," aldus Cameron. "We zien kortere, intensere buien, wat leidt tot meer afspoeling en minder effectief watergebruik."
Deze ontwikkelingen dwingen telers om anders te kijken naar het opvangen, opslaan en hergebruiken van water. In plaats van traditionele bassins waarbij overtollig water verloren gaat, benadrukte Cameron het belang van gesloten watersystemen waarin water wordt gerecirculeerd.
Van overvloed naar efficiëntie
Waar kwekerijen in het verleden uitgingen van ruime beschikbaarheid van water, is die situatie veranderd. "Twintig jaar geleden liep water eenvoudigweg over uit bassins. Nu draait het om het schoonhouden, opvangen en hergebruiken van water." Investeringen in infrastructuur worden daardoor steeds belangrijker. Het gaat onder meer om waterzuivering, recirculatiesystemen en precisie-irrigatie die verspilling tegengaat en de efficiëntie verhoogt.
Daarnaast worden telers gedwongen hun teeltsystemen aan te passen aan een warmer en droger klimaat. Dit omvat niet alleen optimalisatie van irrigatie, maar ook de keuze voor robuustere rassen en aanpassing van de teeltstrategie.
Datagedreven irrigatie in opmars
Vanuit een technologisch perspectief wees Eduardo Barbosa op een duidelijke verschuiving in irrigatiemanagement. Waar beslissingen voorheen vooral gebaseerd waren op ervaring en observatie, wordt dit steeds vaker aangevuld met data. "We kunnen nu zaken meten die voorheen niet inzichtelijk waren," aldus Barbosa, verwijzend naar de opkomst van sensoren en monitoringssystemen. Telers kunnen realtime gegevens verzamelen over bodemvocht, wateropname en drainage.
De overgang van vaste irrigatieschema's naar vraaggestuurde irrigatie levert concrete resultaten op. Door watergift af te stemmen op de daadwerkelijke behoefte van het gewas, kan het waterverbruik aanzienlijk worden verlaagd, terwijl uniformiteit en productkwaliteit verbeteren. Als voorbeeld noemde Barbosa een teler in de Verenigde Staten die door toepassing van moderne irrigatietechnologie circa 1,36 miljard liter water per jaar wist te besparen.
© Ludovic Vilbert, Inwardout Studio
Opkomst van gekoppelde systemen en AI
Ook de rol van connectiviteit en kunstmatige intelligentie kwam aan bod. Door integratie van IoT-oplossingen kunnen sensoren direct communiceren met irrigatiesystemen, waardoor deze automatisch worden aangestuurd. Telers kunnen hun systemen op afstand monitoren via smartphones en krijgen zo continu inzicht in watergebruik.
Volgens Barbosa zal AI een belangrijke rol spelen bij het verwerken van complexe datasets. "Wanneer je te maken hebt met meerdere variabelen – zoals weerdata, sensoren en gewastype – kan AI helpen om deze informatie te combineren en betere beslissingen te nemen." Deze technologieën zijn bedoeld als ondersteuning van de teler, niet als vervanging van vakkennis.
Adoptie blijft uitdaging
Ondanks de beschikbare technologie verloopt de adoptie binnen de sector nog ongelijkmatig. "Er is veel beschikbaar, maar de tuinbouw loopt soms achter in het omarmen van nieuwe technologieën," stelde Cameron. "Zodra telers deze stap zetten, kan dat een grote verandering betekenen."
Volgens Barbosa vormt een gebrek aan technische kennis vaak een drempel. Demonstratieprojecten en scholing zijn daarom essentieel om telers te ondersteunen bij implementatie.
Waterzekerheid als randvoorwaarde
Naast efficiëntie benadrukte het panel het belang van waterzekerheid. "Zonder water is er geen bedrijfsvoering mogelijk," aldus Cameron. Hoewel sommige regio's momenteel voldoende water beschikbaar hebben, waarschuwden de sprekers voor zelfgenoegzaamheid. Klimaatvariabiliteit neemt toe, waardoor langetermijnplanning noodzakelijk is. Bedrijven die tijdig investeren in waterzekerheid en weerbaarheid zijn beter voorbereid op toekomstige verstoringen. Daarnaast werd gewezen op bredere geopolitieke spanningen rond water, wat onderstreept dat toegang tot water niet alleen een tuinbouwvraagstuk is, maar een wereldwijd thema.
Herinrichting van het landschap
Tot slot werd benadrukt dat watergebruik niet alleen een kwestie is van productie. Ook de inrichting van het landschap vraagt aanpassing.
Groene omgevingen blijven belangrijk voor verkoeling in stedelijke gebieden en voor biodiversiteit. Tegelijkertijd is het noodzakelijk om het gebruik van drinkwater te beperken en te kiezen voor beplanting die beter bestand is tegen drogere omstandigheden tussen neerslagperioden.
