Tholen - Wie bij Bush Brothers in De Lier rondkijkt, ziet al snel dat het geen doorsnee orchideeënkwekerij is. In de 3,6 hectare kas van de broers Patrick en Marco Lansbergen staan honderden verschillende soorten orchideeën. Sommige worden in grotere aantallen gekweekt, andere zijn juist bedoeld voor liefhebbers en verzamelaars. "Qua origine hebben we er sowieso wel vijfhonderd," vertelt Patrick. "Maar van sommige soorten hebben we er niet zoveel. Die zijn er meer voor liefhebbers."
© Mirthe Walpot | BPnieuws.nl
Patrick en Marco Lansbergen
Die diversiteit maakt Bush Brothers bijzonder in de markt. Binnen één geslacht kunnen al tientallen varianten zitten. "Neem Cattleya's," zegt Patrick. "Daar hebben we misschien wel veertig verschillende soorten van." Het assortiment is breed: van Brassia en Oncidium tot Paphiopedilum en andere bijzondere varianten. Door het enorme aantal soorten is het voor Bush Brothers lastig om grote volumes van één product te verkopen. In tegenstelling tot sommige andere kwekers ligt de kracht juist in de variatie.
Verschillende teelten
Om die enorme diversiteit mogelijk te maken, moet er slim worden omgegaan met de kasruimte. Bush Brothers werkt daarom met verschillende teelten en relatief korte teeltcycli. In het voorjaar komt bijvoorbeeld ruimte vrij doordat bepaalde aardorchideeën pas later in het jaar worden geleverd. Die ruimte wordt benut voor andere producten.
"We hebben in het voorjaar best wel wat ruimte over," zegt Patrick. "Dus dan zetten we bijvoorbeeld Saintpaulia's neer. Die verkopen goed rond Valentijn en Vrouwendag." Zodra dat seizoen voorbij is, wordt de teelt weer aangepast. "Week 21 stoppen we ermee en dan gaan we weer meer Ludisia kweken. Zo proberen we die ruimte een beetje op te vangen en blijft de kas het hele jaar door efficiënt in gebruik."
Afzet in heel Europa
De orchideeën uit De Lier gaan naar klanten door heel Europa. Sommige landen zijn vooral geïnteresseerd in bijzondere soorten, andere markten nemen juist grotere volumes af. "We hebben eigenlijk heel Europa nodig om het een beetje weg te krijgen," zegt Patrick. Portugal en Spanje zijn bijvoorbeeld belangrijke markten, maar ook Italië, Turkije en Oost-Europa behoren tot de afzetgebieden. Volgens Patrick zijn er duidelijke verschillen in vraag per regio. "De zuidelijke landen komen vaak voor de meer speciale dingen. De wat normalere producten gaan meer naar het oosten."
Gevoelige markt
Net als bij veel sierteeltproducten heeft ook de orchideeënhandel te maken met economische schommelingen. Patrick merkt dat vooral in Oost-Europa. "Het lijkt me dat ze daar wel minder geld hebben," zegt hij. Vooral rond Internationale Vrouwendag is er normaal gesproken veel vraag uit die regio.
Ook het weer heeft veel invloed op de verkoop. Een koude periode in Noord-Europa kan de vraag flink drukken. "In januari en februari was het overal heel koud," vertelt Patrick. "In Denemarken en Zweden kwamen er gewoon geen mensen in de winkels. Dan gaan ze ook geen planten kopen." Zodra het weer verbetert, verandert dat snel. Hij zag dat recent nog op de veiling. "Binnen een week tijd verdubbelden de prijzen vanwege het goede weer."
Duurzaamheid
Duurzaamheid is een onderwerp dat steeds vaker in de sector wordt besproken, maar volgens Patrick wordt er in de praktijk nog weinig naar gevraagd. "Er wordt eigenlijk nooit om gevraagd," zegt hij. Toch heeft het bedrijf verschillende maatregelen genomen. Zo heeft de kas ledverlichting en beschikt Bush Brothers over een warmtekrachtkoppeling (WKK). "Met die WKK kunnen we onze eigen stroom maken. En als het nodig is, leveren we ook terug." Daarnaast zijn er plannen om in de toekomst aangesloten te worden op een warmtenet, zodat het bedrijf minder afhankelijk wordt van aardgas. "We hebben ervoor getekend, maar het zal nog wel even duren voordat dat er ligt."
Grote tegenslag
De grootste uitdaging van de afgelopen jaren was echter een onverwachte tegenslag in de teelt. Een insectenplaag zorgde ervoor dat een groot deel van de productie verloren ging. "In de knoppen zat een klein beestje," vertelt Patrick. "Daardoor hebben we uiteindelijk ongeveer 300.000 planten weg moeten gooien." De financiële tegenslag was groot. Een jaar langer telen, de arbeid en energie die het kost en een kas bijhuren om de andere planten kwijt te kunnen. "Dan gaat het hard van je af, we huren nu nog vier jaar."
Nuchter blijven en doorgaan
Ondanks de moeilijke periode proberen de broers nuchter te blijven. Volgens Patrick helpt het dat ze samen het bedrijf runnen. "Soms lig je er wel wakker van," geeft hij toe. "Maar mijn broer en ik zijn vrij nuchter. Je moet toch door." De steun van de buurman speelde daarbij ook een rol. Die kocht de kas en verhuurt deze voorlopig weer aan de broers. "Gelukkig hebben we een aardige buurman," zegt Patrick met een glimlach.
Lange adem
Het kweken van orchideeën is bovendien een proces van lange adem. Bush Brothers haalt jonge planten uit Thailand, waar ze via weefselkweek worden vermeerderd. De broers selecteren zelf het uitgangsmateriaal en sturen dat naar Thailand. Na anderhalf jaar komen de planten terug naar Nederland. "Dan komen ze terug in flessen," legt Patrick uit. "Die snijden we open en dan halen we de plantjes eruit." Daarna volgen verschillende groeifases in de kas, waarbij de planten meerdere keren worden bewerkt. Van verspenen tot stokken duurt twee jaar en dan mag er niets fout gaan, al met al een proces van vier jaar.
Korreltje zout
Naast teelt en handel investeren de broers ook in hun presentatie. Drie jaar geleden lanceerden ze het merk Bush Brothers, waarmee hun planten een herkenbare uitstraling kregen in een uniforme verpakking met speciale hoezen en etiketten en specifieke potcovers om de bekendheid van het product te vergroten in de keten. De naam verwijst met een knipoog naar hun zoektocht naar nieuwe orchideeënsoorten in de natuur.
"Wij gaan natuurlijk naar de bush om nieuwe soorten te zoeken," zegt Patrick lachend. Helemaal letterlijk moet je dat overigens niet nemen. Onder het logo staat namelijk ook de Latijnse spreuk Cum grano salis – met een korreltje zout. "Dat slaat er een beetje op dat je het verhaal niet té serieus moet nemen."
Stap voor stap vooruit
Na de moeilijke periode van de afgelopen jaren ligt de focus nu vooral op stabiliteit. De kas staat inmiddels weer vol en het bedrijf draait weer. Toch blijft er onzekerheid over de toekomst. De broers huren hun kas nog enkele jaren en moeten daarna kijken naar een nieuwe locatie, maar voorlopig ligt de nadruk nog op herstellen en verder bouwen. "Eerst zorgen dat we weer goed draaien," besluit Patrick. "Dan zien we wel weer verder."
Voor meer informatie:
Bush Brothers
[email protected]
www.bushbrothers.nl
