Tholen - In Uganda viert Wagagai, specialist in plantenvermeerdering, dit jaar haar 25-jarig bestaan. Het bedrijf blikt terug op wat Olav Boenders, tot 2025 CEO, een "magische" reis noemt. "Wat begon als een kleine rozenkwekerij met een gedurfde visie, is uitgegroeid tot een van de grotere tuinbouwbedrijven in Uganda," zeggen Olav en Carolus Hartmann, Managing Director van Selecta Wagagai. "Wagagai heeft niet alleen planten, maar ook mensen gekweekt."
De beginjaren waren allesbehalve eenvoudig. Tijdens de periode van rozenproductie waren financiële risico's en onzekerheid constante factoren. Toch vormden deze uitdagende fases de basis voor de bedrijfscultuur van vandaag. "Die moeilijke jaren hebben de veerkracht, creativiteit en discipline ontwikkeld die Selecta Wagagai nu kenmerken," legt Olav uit.
© Wagagai
Een cruciaal keerpunt kwam in 2006. Toen duidelijk werd dat het klimaat in Uganda niet ideaal was voor hoogwaardige rozen, besloot het bedrijf alle rozenpercelen op te geven en volledig over te stappen op plantenvermeerdering. "Terugkijkend was dit veruit de beste strategische beslissing die we ooit hebben genomen," zegt Olav. "Vanaf het moment dat we ons volledig op stekvermeerdering richtten, nam de vraag toe – en dat is sindsdien alleen maar doorgegaan."
Tegen 2009 maakte Wagagai voor het eerst een bescheiden winst en konden alle rekeningen en salarissen op tijd worden betaald, een belangrijke mijlpaal die financiële stabiliteit markeerde. De kwekerij groeide in de loop der jaren uit tot het huidige 38 hectare grote bedrijf en werd de grootste productielocatie ter wereld voor Poinsettia- en Begonia-moederplanten. In 2025 markeerde de overname door Selecta een nieuw hoofdstuk.
© Wagagai
Mijlpalen voorbij het bedrijfsresultaat
Hoewel zakelijke prestaties belangrijk zijn, benadrukken Olav en Carolus dat veel van de meest betekenisvolle mijlpalen sociaal van aard zijn.
In 2002 opende Wagagai het eerste Baby House, een veilige plek waar moeders hun baby's tijdens werktijd konden verzorgen – een van de eerste initiatieven in Uganda. De kleine medische post van het bedrijf groeide later uit tot een volledig professioneel Health Centre IV, dat 24/7 zorg biedt aan meer dan 35.000 mensen per jaar, waaronder leden van de lokale gemeenschap.
Een ander belangrijk succes is de geleidelijke overdracht van sleutelposities aan lokaal opgeleide Ugandese professionals. "In veel gevallen presteren zij nu beter dan de expats die deze functies eerder bekleedden," merkt Carolus op. "Daar zijn we ontzettend trots op."
Daarnaast startte het bedrijf een Regenerative Forestry Project in samenwerking met DEG en de Chris Roberts Forest Foundation, dat duurzame inkomsten en grootschalige herbebossing rond het Kibale Forest ondersteunt.
© Wagagai
Grootschalige productie met een menselijke aanpak
Wagagai werkt inmiddels met ruim 2.000 medewerkers, verspreid over 38 hectare kassen. Dagelijks draait alles om de verzorging van moederplanten en het leveren van hoogwaardige stekken wereldwijd.
"Het aansturen van Selecta Wagagai op deze schaal is zowel uitdagend als inspirerend," zegt Carolus. "Elke dag begint met een duidelijke focus: onze planten precies geven wat ze nodig hebben." Daarachter staat een grote teaminspanning, ondersteund door geavanceerde irrigatie, strenge hygiënestandaarden, logistiek en kwaliteitscontrole.
Productie is echter slechts een deel van het verhaal. "We zijn niet alleen een productielocatie; we zijn een gemeenschap," voegt hij toe. Maaltijden, gezondheidszorg, kinderopvang, opleiding en sportprogramma's zijn ingebed in de dagelijkse bedrijfsvoering.
De bedrijfscultuur weerspiegelt deze filosofie. Een open-deurbeleid, personeelscommissies, collectieve arbeidsovereenkomsten en regelmatig overleg vormen de ruggengraat van interne communicatie. De cijfers spreken voor zich: 121 medewerkers zijn langer dan 20 jaar bij Wagagai werkzaam en 748 langer dan 10 jaar, van een totale workforce van circa 2.100.
"Deze cijfers spreken voor zich," zegt Carolus. "Mensen blijven omdat ze zich gewaardeerd voelen, verbonden zijn en de ruimte krijgen om te groeien."
© Wagagai
Cents Initiative en ambitie voor een leefbaar loon
Een belangrijk sociaal initiatief is het Cents Initiative, ontwikkeld in 2017. Het concept is eenvoudig maar krachtig: als Wagagai slechts één eurocent extra per stek ontvangt, kan een volledig leefbaar loon aan alle medewerkers worden betaald.
"Slechts één cent per stek scheidt de huidige situatie van een compleet Living Wage-model," legt Olav uit. Met ondersteuning van Selecta wordt een deel van de stekken nu via dit initiatief verkocht. Sinds de start hebben meer dan 1.400 werknemers een substantieel jaarlijks Cents Bonus ontvangen.
"Hier zijn we ontzettend trots op," zegt Carolus. "Het laat op een tastbare manier zien waar Wagagai voor staat: mensen eerst."
© Wagagai
Duurzaamheid verankerd in het DNA
Milieuverantwoordelijkheid loopt parallel aan sociaal engagement. Wagagai investeerde in LED-belichting in alle kassen en installeerde 5.000 m² zonnepanelen. Warmtepompen en buffertanks slaan warm water op voor kasverwarming. Verhoogde teelt in substraat met gecompenseerde druppellijnen reduceerde water- en mestgebruik met 20–30%.
Het geïntegreerde plaagbeheersysteem werd versterkt om chemisch gebruik aanzienlijk te verminderen, terwijl compost en biochar uit groenafval de voedingsstoffenkringloop sluiten. Sinds 2014 zijn meer dan 15.000 fruitbomen gratis verdeeld onder medewerkers en de gemeenschap.
"Voor ons is duurzaamheid zowel een uitdaging als een passie," zegt Carolus. "Duurzame keuzes besparen vaak ook op de lange termijn kosten. LED-belichting heeft bijvoorbeeld onze energiekosten flink verlaagd. Duurzaamheid en rendabiliteit kunnen hand in hand gaan."
© Wagagai
Een samenwerking gebaseerd op gedeelde visie
De langdurige samenwerking met Selecta one was cruciaal. "Deze samenwerking is echt een redding geweest voor Wagagai," stelt Olav. "Zonder de samenwerking met Selecta one in 2006 zou Wagagai vrijwel zeker in 2007 of 2008 failliet zijn gegaan."
Vanaf 2009 werd het bedrijf financieel stabiel. De samenwerking, gebaseerd op vertrouwen en gedeelde waarden rond People en Planet, leidde uiteindelijk tot de volledige overname in 2025. "Het was geen ingewikkelde onderhandeling," legt Olav uit. "Het was een voortzetting van een relatie gebaseerd op vertrouwen, respect en een gedeelde visie op de toekomst."
De integratie heeft geleid tot soepelere processen, betere samenwerking, verbeterde markttoegang en innovatiekansen, waarmee de langetermijntoekomst van Selecta Wagagai veiliggesteld is.
© Wagagai
Vooruitkijken
De doelen voor de komende vijf tot tien jaar zijn verankerd in de strategie van Selecta one: People, Innovation, Efficiency and Effectiveness en Quality.
Plannen omvatten investeringen in gesloten waterrecyclingsystemen, toepassing van AI voor voorspellende teelt, verdere reductie van chemische middelen, uitbreiding van gezondheidszorg en sociale standaarden. Op het gewasgebied liggen nieuwe ontwikkelingen zoals Hibiscus en RCS 2.0 in het verschiet.
"Elk besluit dat we nemen weerspiegelt onze toewijding aan mensen, slimme processen en compromisloze kwaliteit," besluiten Olav en Carolus. "De eerste 25 jaar waren geweldig. We hebben er vertrouwen in dat de toekomst van Wagagai minstens zo inspirerend zal zijn."
Voor meer informatie:
Wagagai
[email protected]
www.selecta-wagagai.com
Selecta one
www.selecta-one.com
