Duizenden planten tijdelijk verhuizen

De Tropische kassen behoren tot de meest bezochte onderdelen van de Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht, maar na decennia trouwe dienst zijn ze toe aan vervanging. Dat betekent meer dan sloop en nieuwbouw: duizenden levende planten moeten tijdelijk verhuizen en later terugkeren. Hoe pak je zo'n operatie aan?

© Harold van de Kamp

Inventarisatie
Alle planten stonden al in onze collectiedatabase, maar voor deze uitzonderlijke onderneming is de hele collectie opnieuw gecontroleerd. Collectiebeheerder Gijs Steur vertelt: "We hebben alle planten in de kassen ter controle helemaal opnieuw geïnventariseerd. Nogal logisch, want voordat je duizenden planten gaat (terug)verhuizen, moet je natuurlijk exact weten wat je hebt en wat je wil behouden. Met enige trots kan ik melden dat we maar liefst 3.199 soorten, verdeeld over 883 geslachten en 186 families, in de Kassen hebben (red: inmiddels hadden) staan!"

Leuke vondst
"Tijdens de inventarisatie ontdekten we dat in onze Tropische kassen een soort groeit die (voor zover bekend) maar bij zes andere tuinen op aarde in de collectie zit. Het gaat om de boom Vasconcellea goudotiana uit de Papajafamilie (Caricaceae). We bezitten drie mannelijke exemplaren en hopen later een vrouwelijke plant toe te voegen voor vrucht- en zaadvorming. Van de vasconcellea's zijn stekken genomen om op te laten groeien op onze tijdelijke locatie."

Warme wagens en 'big bags'
"Medio 2026 start naar verwachting de sloop van de Kassen en zijn ze zogezegd kassie(s) wijle. Voor die tijd moesten al onze planten verhuisd zijn. Voor het plantaardige transport waren grote kratten en zogenaamde 'big bags' nodig om de planten in te zetten. Omdat de plantenexodus plaatsvond in de winter, waren geklimatiseerde vrachtwagens een noodzaak. Je wilt namelijk niet het risico lopen dat de hele tropische collectie door vorst doodgaat. Deze 'warme wagens' vervoerden de planten naar hun tijdelijke logeeradres: leegstaande kassen in de buurt van Rotterdam die speciaal zijn aangepast voor onze collectie. Onze kasmedewerkers zullen voor de verzorging van de planten twee jaar lang een deel van hun tijd op die locatie werken."

Vooruitblik: een voetreis door de Neotropen
"Iedereen die in de nieuwe kassen komt, zal de plantencollecties op een eigentijdse, meeslepende manier ervaren via een wandelroute door verschillende klimaatzones. Het idee van de route is dat je via het mediterrane klimaat (Mattoral) in de woestijn (Sonora) komt. Dan doorkruis je de savanne (Cerrado), het moeras (Pantanal) en vervolgens het regenwoud (Amazonia) om in het nevelwoud (Neblina) te eindigen. Ruwweg reis je dus van laag en droog naar hoog en nat. Let wel op: deze plannen zijn nog volop in ontwikkeling en niets staat definitief vast. Eén ding is echter zeker: de nieuwe kassen worden van topkwaliteit en bieden een unieke kans om gewoon in eigen land een wandeling door de Neotropen te maken."

Bron: Universiteit Utrecht