Binnen het project 100% Groen Geteeld werken 23 ondernemers in vijf productgroepen aan dezelfde opdracht: toewerken naar een weerbare teelt met zo veel mogelijk groene en biologische middelen. Stolk Flora is een van de bedrijven die al vroeg koos voor deze richting. Eigenaar en kweker Jan Stolk teelt zijn orchideeën al ruim een kwart eeuw zo dicht mogelijk bij de natuur, vanuit een helder uitgangspunt: respect voor aarde, mens en plant.
"Een plant groeit niet omdat jij dat wilt, maar omdat de omstandigheden kloppen," aldus Jan Stolk, eigenaar Stolk Flora.
© Royal FloraHolland
Telen met respect voor aarde en mens
Bij Stolk Flora draait het dagelijks om natuurlijke balans. Het bedrijf werkt al jaren volgens strenge MPS-A+-normen, met minimale inzet van chemie en maximale aandacht voor bodemgezondheid en weerbaarheid. Natuurlijke vijanden, etherische oliën en vitaal water spelen daarbij een belangrijke rol. Volgens Jan begint verduurzaming niet bij middelen, maar bij mindset.
"Het gaat om anders denken," zegt hij. "Niet uit gewoonte handelen, maar je afvragen wat de plant nodig heeft. Als je ellende hard de kop indrukt, komt het vaak nog harder terug. Dat zie je in de natuur ook." De overtuiging is zichtbaar in de kas én in de cultuur van het bedrijf. Aan de wand hangt een spandoek: respect voor de aarde, respect voor de mens. Het is het kompas waarop Jan zijn keuzes toetst. "Dat helpt me elke dag scherp te blijven."
Anders denken over chemie en natuurlijke balans
Voor Jan begon de omslag naar natuurlijk telen al in 2015, toen hij zich afvroeg: wat ben ik eigenlijk? Biologisch? Traditioneel? Iets ertussenin? Die vraag zette hem aan het denken. "Ik ben toen gewoon gaan zeggen dat ik biologisch teel," vertelt hij. "Niet in de officiële zin, maar omdat ik voelde dat dat de richting was." Ruim anderhalf jaar teelde hij volledig zonder chemie. Daarna kwam een lastige fase tijdens de crisisjaren. Het vroeg veel aanpassingsvermogen, maar het heeft hem nooit van koers gebracht.
Nu werkt Stolk Flora met natuurlijke vijanden, nuttige bacteriën en schimmels die het wortelgestel versterken. Een plant die goed geworteld is, blijft rustiger en beter in balans, merkt hij. "Het is topsport," zegt hij. "Je moet blijven zoeken. De middelen die we vroeger gebruikten, verdwijnen. Dat is de realiteit. Maar ik zie dat als uitdaging, niet als bedreiging."
Ervaring delen en anderen meenemen
Toen het project 100% Groen Geteeld werd opgezet, werd Jan gevraagd om mee te doen. Zijn ervaring, eerlijkheid en open houding maken hem een waardevolle sparringpartner voor de groep. Wat hem het meest motiveert, is dat steeds meer telers belangstelling tonen voor deze manier van werken. Soms zelfs ondernemers van wie je het niet direct verwacht. "Dat vind ik eigenlijk het mooiste," zegt hij. "Dat je ziet dat die vonk overslaat."
De samenwerking binnen het project geeft hem energie. Hij spreekt met collega's uit andere productgroepen en ziet hoe thema's samenkomen. "Iedereen heeft zijn eigen uitdaging, maar je zaait als het ware ideeën bij elkaar. Dat is leerzaam en inspirerend." Techniek helpt daarbij. Jan gaat met een drone werken die trips eerder opspoort, zodat hij sneller kan handelen. "Hoe eerder je het ziet, hoe makkelijker het is. Signalering en monitoring maken je scherp. En jong en oud gaat erop aan."
Toekomst van de sector: zorg dat je erbij zit
Voor Jan is de boodschap helder: de sector staat voor een belangrijke transitie. "We leven met elkaar in één samenleving," zegt hij. "We moeten rekening houden met elkaar. Middelen worden ingeperkt, kosten veranderen, verwachtingen veranderen. Dat vraagt om een andere manier van telen."
Hij ziet dat de sierteelt een van de meest innovatieve sectoren van Nederland is, juist door de bereidheid om samen op te trekken. "Kwekers zijn van nature oplossers. Maar je moet wel willen meebewegen. Zorgen dat je erbij zit, zodat je straks de aansluiting niet mist."
Het werk blijft hem na al die jaren nog altijd verwonderen. "Kweker zijn is bijzonder," zegt hij. "Je kijkt, je keurt, je leert. Niet te vroeg pieken, gewoon blijven ontdekken. Elke keer een klein stapje verder. En kijk waar je iets kunt bijdragen. Dat is wat het mooi maakt."
Bron: Royal FloraHolland
