Vergeet de regering hoe efficiënt een WKK is? Nee, zo heeft staatssecretaris Van Rij inmiddels uitgelegd in reactie op vragen van de Eerste Kamerfractie van de BBB. De Eerste Kamer is zich aan het buigen over de 'Wet fiscale maatregelen glastuinbouw'.

De Eerste Kamerleden van de BBB wilden weten 'waarom voor de inputvrijstelling alleen wordt gekeken naar het elektrische rendement en niet naar het totale rendement van een WKK.' Van Rij schrijft in reactie op die vraag dat de 'doelstelling van de inputvrijstelling is om het aardgas vrij te stellen dat wordt ingezet voor de productie van elektriciteit voor het openbare net.'

Een vrijstelling gebaseerd op het totale rendement in plaats van het elektrisch rendement sluit, zo legt de staatssecretaris uit, 'niet goed aan bij de doelstelling van het wetsvoorstel dat er juist op is gericht gasverbruik voor eigen gebruik te belasten. Daarom heeft het kabinet
gekozen uitsluitend naar het elektrisch rendement te kijken; dat sluit goed aan bij de wens elektriciteitsproductie ten behoeve van het net vrij te stellen.'

Wat als wet niet doorgaat?
De BBB wilde ook weten wat de visie van de regering is als de wet toch niet doorgaat. Van Rij gaat daar niet vanuit. Een mogelijk pijnpunt kan zijn dat de Europese Commissie een langer lager tuinbouwtarief voor aardgas als staatssteun ziet. Gesprekken met de Europese Commissie lopen schrijft Van Rij. 'Vooralsnog gaat het kabinet ervan uit dat de verlaagde tarieven na 2024 met het voorgestelde afbouwpad in stand kunnen blijven. Mocht dit onverwacht tot staatssteunrisico’s leiden, dan zal het kabinet bezien op bijsturing nodig is.' De € 560 miljoen aan subsidiemiddelen die ter beschikking worden gesteld aan de glastuinbouw komen niet op het spel te staan wanneer de verlaagde tarieven onverwacht versneld moeten worden afgeschaft, garandeert Van Rij.

Terugsluis CO2-opbrengst naar teler
Zou de regering bereid zijn om een directe terugsluis van inkomsten uit het CO2-sectorsysteem in te stellen, zodat de opbrengsten van de CO2- heffing direct ten goede komen aan de glastuinbouwsector door deze als zodanig te oormerken, was een andere BBB-vraag. Hierop antwoord Van Rij kort. Een 'aanzienlijk deel' van de opbrengsten gaat volgens hem al naar de sector én een ''directe terugsluis gaat in tegen de begrotingsregels van het kabinet.'

WKK
Over de WKK dan nog even. Is het niet verstandiger om te wachten met het afschaffen van de WKK-vrijstelling voor industriële WKK’s totdat de genoemde alternatieven (energieopslag in batterijen bijvoorbeeld) een serieuze en daadwerkelijk realiseerbare optie zijn geworden? Nog een vraag van de BBB.

Van Rij wijst op uitgevoerde studies en benadrukt het belang van het op orde zijn van randvoorwaarden voor verduurzaming van de Nederlandse elektriciteitsmarkt. Hij benadrukt dat uit de studies blijkt dat de door het kabinet gekozen koers goed is voor die verduurzaming.

'Voor de verduurzaming van de Nederlandse elektriciteitsproductie is het (...) van groot belang dat WKK’s geleidelijk worden uitgefaseerd. Hiermee wordt de verbranding van aardgas en daarmee gepaard gaande broeikasgasemissie voorkomen. Van belang is hierbij dat voor het beschikbaar stellen van flexibel productievermogen een hogere vergoeding kan worden gegeven dan voor regulier productievermogen. Deze separate markten voor flexibel en regulier productievermogen maken dat WKK’s die flexibel aan het elektriciteitsnet leveren mogelijk langer in productie blijven dan andere WKK’s. Hiernaast worden door de geleidelijke beperking van de
inputvrijstelling duurzame flexibele alternatieven zoals energieopslag in batterijen en meer gebruik van de interconnectoren geleidelijk op een meer gelijk speelveld geplaatst met WKK’s.'

Mocht er toch iets niet helemaal kloppen, dan is er ook nog een evaluatie van de plannen, zo verzekert de staatssecretaris in zijn brief met antwoorden. In 2027 staat die evaluatie van de fiscale maatregelen voor de glastuinbouwsector gepland, net als een evaluatie van het afschaffen van de vrijstelling voor
metallurgische en mineralogische procedés (moeilijke woorden voor de industriesector).

Op 11 en 12 december volgt een plenaire behandeling van de wet in de Eerste Kamer.