Insecten lokken met ledverlichting

Trips is een gevreesde plaag in de tuinbouw. Rob van Tol heeft een val ontworpen om insecten te vangen door middel van ledverlichting. Maar door welke lichtsamenstelling worden ze het meeste aangetrokken? Het blijkt dat Nederlandse en Duitse trips daar verschillend over denken.

In de gigantische kas bij de chrysantenkwekerij van G&C Flowers in Gameren toont de entomoloog Rob van Tol een kubus. Dit is het prototype van een nieuwe generatie insectenvallen die hij hier op trips gaat testen. Deze plaag veroorzaakt schade aan verschillende gewassen, van snijbloemen tot courgettes en paprika’s.

Er is hoop dat hij een alternatief heeft gevonden voor de platte, gekleurde, kleverige borden die veel telers gebruiken om de ziektes te monitoren en beheren. “Van de trips die worden aangetrokken door een gekleurd bord, landen er daadwerkelijk maar 5 tot 15 procent ook echt op het bord. De rest ontsnapt. Waarom gebeurt dat? Blijkbaar is er iets mis met de val. De insecten komen er wel naartoe, maar zodra ze dichtbij komen raken ze de weg kwijt. De weinigen die erop landen komen daar eigenlijk per ongeluk terecht.”

De kleverige borden zijn bruikbaar om insecten te monitoren, maar niet erg geschikt om ze in groten getale te vangen. En toch denkt Van Tol dat dit mogelijk moet zijn. “In feite is al het onderzoek naar insectenvallen tot nu toe empirisch geweest. Het hele kleurenspectrum is bestudeerd voor aantrekkingskracht op insecten, maar er is nog geen verdiepend onderzoek naar gedaan. Wat zien insecten nu eigenlijk? Hoe oriënteren ze zichzelf en welke aspecten spelen daarbij een rol? Ik wil die basiskennis gebruiken om betere vallen te creëren, zodanig dat insecten erop willen landen.”

Schade
Er worden verschillende soorten trips aangetroffen in Nederlandse kassen. Tuinbouwers pakken ze momenteel aan door natuurlijke vijanden in te zetten of door gewasbeschermingsmiddelen in te zetten, welke steeds ineffectiever worden.

Door subsidies en ondersteuning van Glastuinbouw Nederland, Koppert Biological Systems, Lincoln University in Nieuw-Zeeland en de Topsector Tuinbouw&Uitgangsmaterialen heeft Van Tol de afgelopen twee jaar gewerkt aan wat hij nu ziet als zijn levenswerk: de val met ledverlichting voor de zeer schadelijke Californische trips. Zijn prototype is de kubus die bestaat uit acht delen, waarvan elk deel apart kan worden verlicht met verschillende kleuren ledverlichting en intensiteitsniveaus of combinaties daarvan.

Van Tol heeft het gedrag van trips getest in een windtunnel waarbij ze werden blootgesteld aan ledverlichting in dit kleurenpalet. Door middel van twee infraroodcamera’s kon de route van elk insect in 3D worden gevolgd. Deze opstelling heeft al voor opmerkelijke ontdekkingen gezorgd. Een voorbeeld: trips benaderen een val altijd met de wind mee. Van Tol: “Ze landen altijd tegen de wind in. Ze kunnen vliegen met de wind in hun rug, maar ze kunnen niet landen. Daarom vliegen ze de val voorbij en draaien ze om, om tegen de wind in te vliegen.”

Voorkeur voor geel
Dit lijkt onbeduidend, maar is het niet, zegt Van Tol. “Het is belangrijk om een goede insectenval te ontwerpen. De val mag niet plat zijn, maar moet driedimensionaal zijn zodat het mogelijk is om er vanuit alle richtingen op te landen. Zo wordt de val efficiënter.”

Het bleek ook dat trips de voorkeur geven aan geel licht boven blauw. Dit is interessant, omdat er vaak blauwe borden worden gebruikt om insecten aan te trekken in kassen. Daarbij zagen Duitse onderzoekers een voorkeur voor blauw, zelfs wanneer de Duitse trips in Wageningen werden getest. “De insecten reageerden op dezelfde manier als in Duitsland,” zegt Van Tol. “Het lag dus niet aan een verschil tussen de experimenten. Het is ook duidelijk dat de moederplant waar de trips op groeien een beperkte rol speelt. Een andere reden kan liggen in de genetische verschillen tussen de twee soorten trips.”

Om dit tot op de bodem uit te zoeken, is er een nieuwe serie onderzoeken gepland met gebruik van de ledkubus waarbij gekeken wordt naar het effect van alle mogelijke combinaties van geel, blauw, UV- en groen licht. En om de zaken nog wat ingewikkelder te maken kan de factor honger ook een rol spelen, zegt Van Tol. “Trips vliegen af op de gele kleur omdat ze honger hebben en denken dat ze een bloem zien. Maar trips zonder honger zou ook door blauw aangetrokken kunnen worden. Dus wellicht hebben we alle kleuren nodig om alle trips te kunnen vangen. Dat kunnen we uitvinden met de nieuwe val met ledverlichting.”

Naast kleur en contrast spelen patronen ook een rol in de oriëntatie. Van Tol toont ook zijn nieuwste 'speelgoed': ledverlichting dat een patroon produceert van concentrische cirkels, strepen of stippen. De onderzoekers doen er alles aan om de insecten te verleiden te landen. Onderzoekers van Lincoln University plannen een onderzoek naar de werking van een insectenoog (zie kader). Het doel is dat de insectenval in de toekomst het perfecte lokaas vormt.

Bron: Wageningen World


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© BPnieuws.nl 2020

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven