De reden dat zeldzame planten zeldzaam zijn
Linaria alpina subsp. petraea. Deze bedreigde plantensoort komt vooral voor in de Zwitserse Jura en staat op de «Rode Lijst» van Zwitserland. Foto: Andreas Gygax
Het werd lange tijd aangenomen dat veelvoorkomende soorten simpelweg beter gedijen in meerdere milieus. Veelvoorkomende soorten hebben daardoor een betere tolerantie voor verschillende klimaten en bodems, terwijl zeldzame soorten alleen onder speciale omstandigheden en op weinig plekken kunnen groeien. De manier waarop planten reageren op andere organismen (al dan niet in de bodem), kunnen echter ook verklaren waarom sommige planten zeldzaam zijn en andere niet.
Wetenschappers van de universiteit van Bern hebben nu aangetoond dat zeldzame soorten, die slechts op enkele plekken voorkomen, meer schade ondervinden van organismen in de bodem dan veelvoorkomende plantensoorten. De studie is gepubliceerd in het blad "Ecology".
Klimaatverandering zal het probleem verergeren
Planten gebruiken hun wortels om de voedingsstoffen op te nemen, die ze nodig hebben om te groeien, en tegelijkertijd produceren ze "afscheiding" die in de bodem terecht komt. Dit zijn organische bestandsdelen die door verschillende microben als voeding worden gebruikt. Omdat verschillende microben voorkeur hebben voor verschillende soorten afscheiding, hebben plantensoorten verschillende soorten bodemorganismen die rond de wortels leven. Sommige van deze organismen (zoals mycorrhiza) helpen de plant, maar anderen (zoals pathogenen) beschadigen hen juist.
De kas met het experiment bij het Instituut van Plantenwetenschappen. 19 alleen in Zwitserland voorkomende plantensoorten zijn hier geanalyseerd en iedere zeldzame plant is vergeleken met een veelvoorkomende regionale plant. Foto: Anne Kempel, IPS, universiteit of Bern
Om te testen of zeldzame en veelvoorkomende planten verschilden in de bodemgemeenschappen, die ze aantrokken, of in hoe ze op deze organismen reageerden, hebben de onderzoekers een experiment gedaan in een kas. Hier werden zeldzame planten vergeleken met veelvoorkomende planten. Het bleek dat zeldzame planten meer dan twee keer zoveel schade ondervonden van bodemorganismen dan veelvoorkomende planten en dat ze ook meer pathogenen verzamelen rond hun wortels. "Net als met mensen zijn sommige planten beter bestand tegen ziekten dan andere", legt Anne Kempel, de eerste auteur van de studie, uit. Het blijkt dat doordat ze beter kunnen omgaan met pathogenen, veelvoorkomende soorten zich beter kunnen verspreiden. "Een hoge gevoeligheid voor pathogenen voorkomt dit en dit lijkt sommige plantensoorten zeldzaam te maken", zegt Kempel. Dit zou in de toekomst voor nog meer problemen kunnen zorgen voor zeldzame soorten. "Dit is vooral slecht nieuws gezien de huidige veranderingen van het klimaat", zegt Eric Allan, de senior auteur van de studie. "Doordat ze zo gevoelig zijn voor ziektes, zullen zeldzame planten zich waarschijnlijk moeilijker kunnen aanpassen aan het veranderende klimaat."
Bron: University of Bern
